sorğu
Türk və islam Dünyasından Türkiyəyə Demokratiya Dəstəyi (təhlil)
Türk Dünyası Bələdiyyələr Birliyinin yaydığı məlumata gğrə, Türkiyədə 15 iyulda meydana gələn uğursuz Fetullahçı Terror Təşkilatı (FETÖ) dövlət çevrilişi cəhdi, Türk və islam dünyasında böyük rezonans yaratdı. Liderlər verdikləri bəyanatlarla Türkiyədə seçilmiş hökuməti dəstəklədiklərini dilə gətirdi. Ölkə liderləri ard-arda Türkiyəyə dəstək mesajları verərkən dünyanın dörd bir yanında yaşayan Türk və Müsəlman vətəndaşlar da baş verən dövlət çevrilişi cəhdini etiraz etmək üçün meydanlara axın edib.
Dost və qardaş ölkələr Türkiyədəki çevriliş təşəbbüsünü sərt şəkildə qınayıb seçilmiş hökumətə dəstək çıxdılar. Çevriliş cəhdinə ilk reaksiya göstərən ölkələr Azərbaycan və Rusiya oldu. Azərbaycan Prezidenti ilham əliyev silahlı cəhd etməyi sərt şəkildə pisləyərkən, bunun Türk millətinin milli maraqlarına, ölkənin demokratik quruluşuna və hüququn suverenliyinə zərbə kimi dəyərləndirdi. Azərbaycanın Türkiyə dövlətinin və Türk millətinin hər zaman yanında olduğunu təkrarlayan Prezident ilham əliyev Türk vətəndaşlarının demokratik yolla seçdiyi hakimiyyəti sonuna qədər dəstəklədiklərini ifadə etdi.
Dövlət çevrilişi cəhdindən sonra dövlət başçısı səviyyəsində Türkiyəyə ilk səfər 5 Avqustda Qazaxıstan Prezidenti Nazarbayev tərəfindən aparılıb. Nazarbayev, "Qardaş respublikanın qardaşlığı bizim üçün çox əhəmiyyətli. şəhid olanlara, yaralananlara və yaxınlarına Qazax xalqı adından rəhmət, başsağlığı və keçmiş olsun arzularımı yetirirəm. Cənab ərdoğanın yanında olduğumuzu elan etmək üçün gəlmişəm. Türkiyənin düşməni bizim də düşmənimizdir. Türkiyənin tələblərinə qarşılıq verəcəyik" dedi.
Türkmənistan Dövlət Başçı Gurbanguli Berdimuhammedovun, Türk xalqına və Türkiyəyə dəstəklərini ifadə etdiyi açıqlamada, Türkmənistanın Türkiyəyə tarixi və qardaşlıq əlaqələri ilə bağlı olduğunu deyib.
Qırğızıstan da FETÖNÜN çevriliş cəhdinə reaksiya göstərdi. Qırğızıstan Prezidenti Almazbek Atambayev, Türk xalqının demokratik yolla seçdiyi Hökumətə qarşı dövlət çevrilişinə cəhd göstərilməsinin yolverilməz olduğunu bildirib.
Tatarıstan Prezidenti Rüstəm Minnihanov, uğursuz dövlət çevrilişi cəhdinin ardından Prezidenti Rəcəb Tayyib ərdoğana dəstək və həmrəylik mesajı göndərib.
Balkan ölkələrindən də Türkiyəyə dəstək mesajları gəldi. Bosniya Və Herseqovina Prezident şurasının Sədri Bakir izetbegovic, dövlət çevrilişi cəhdini "xəyanətkar bir plan" şəklində səciyyələndirdi. Albaniya Baş Naziri əti Bağışlayın da etdiyi açıqlamada, "Türkiyənin belə çətin keçən bir gecədən uğurla çıxmış olmasından xoşbəxtəm" ki, ifadələrini istifadə etdi. Kosovo Prezidenti Haşim Thaçi, sosial media üzərindən, "Türkiyənin sabitliyi bölgə sabitliyinin açarıdır. Türkiyənin seçilmiş hökumətini, hüquqi və nizamını dəstəkləyirik" açıqlamasını etdi. Makedoniya Prezidenti Gyorge ivanov da vəziyyətin sakitləşməsindən xoşbəxtlik duyduğunu bildirib. Rumıniya Baş Naziri Dacian Cioloş, Facebook hesabından verdiyi açıqlamada, "Türkiyə üçün yeganə yol konstitusion quruluş və hüquq dövlətinə çevir" ifadəsini işlədərkən, Bolqarıstan Prezidenti Plevneliev, çevriliş təşəbbüsü ilə bağlı "Türkiyədəki sülh və sabitlik bizim üçün əsas əhəmiyyət daşıyır" açıqlamasında verib. Serbiya Baş Naziri Aleksandr Vucic, etdiyi açıqlamada "Türkiyə kimi böyük və güclü bir ölkənin üzləşdiyi bütün çətinliklərin öhdəsindən gələcəyinə inanıram" - dedi. iraq, iran, Səudiyyə ərəbistanı, Qətər və Fələstin də dövlət çevrilişi qınayan açıqlamalar verib.
Dünyanın dörd bir yanında yaşayan Türklər və Müsəlmanlar da 15 iyulda baş verən uğursuz çevriliş cəhdinə səssiz qalmadı. Azərbaycanın paytaxtı Bakıda toplaşan Azərbaycanlı və Türk vətəndaşları, çevriliş cəhdinə reaksiya göstərdi. Bosniya paytaxtı Saraybosna-da yaşayan Boşnak və Türk vətəndaşları Tarixi Başçarşı qarşısında toplanıb təkbir gətirərək azan oxudu. Fələstində küçələrə düşən, Fələstin və Türk bayraqları daşıyan qruplar, səhər namazından sonra bir çox məsciddən hərəkətə keçdi. Təkbir gətirən Fələstinlilər, Prezident Rəcəb Tayyib ərdoğan və Türk hökumətinə dəstək şüarları atdı. Makedoniyada, Türkiyənin Üsküp Səfirliyi qarşısında toplanan minlərlə insan dövlət çevrilişi cəhdini etiraz etdi. Avstriyada da Türkiyənin Vyana Səfirliyinin qarşısında toplanan təxminən 5 min adam, "Dik dur əyilmə, Vyana səninlə" şüarları atdı. Albaniyada, əllərində Türkiyə və Albaniya bayraqları Tiranadakı şəhidlər Prospektində toplaşan yüzlərlə Alban və Türk, Türkiyədəki çevriliş cəhdinə qarşı şüar ataraq, təkbir gətirdi. Macarıstanda xalq meydanlara enib. Türkiyənin Budapeşt Səfirliyi qarşısında toplanan yüzlərlə insan əllərində Türk bayraqları ilə istiqlal Himnini oxuyub, şüarlar atdı. Bundan başqa, Pakistanlılar islamabadda ki, mətbuat klubu önündə, Somali paytaxt Mogadişuda, Livanlılar paytaxt Beyrutda toplanaraq çevrilişə yox dedi. Yenə Qərbi Frakiyalı Türklər, Dedeağaçta toplaşdı. Qərbi Frakiyalı Türklər də dövlət çevrilişi cəhdində iştirak edən 8 nəfərin olduğu vertolyotun eniş etdiyi Dedeağaç hava limanında aksiya keçirib. Bolqarıstanda, Livanda, Macarıstanda, Albaniyada, Somalidə insanlar meydanlara enib Türkiyədəki satqın çevriliş cəhdinə qarşı müqavimət göstərib mitinqlər keçirilib.
Bundan əlavə, isveçrə, Fransa, Almaniya, Kanada, Amerika Birləşmiş ştatları və Qətər kimi ölkələrdə də insanlar meydanlara enib Türkiyə üçün dəstək mitinqlərində aparıblar.
Digər tərəfdən, 15 iyul uğursuz çevriliş cəhdi sonra Türkiyənin bütün şəhərlərində keçirilən demokratiya növbə mitinqlərində Türk dünyasından nümayəndələr öz bayraq və vımpelləri yer aldı. Xüsusilə 7 Avqustda istanbul Yenikapı-da keçirilən "Demokratiya və şəhidlər Mitingi" nə Türk Dünyası nümayəndələrindən və qardaş xalqlardan geniş iştirakı təmin olundu.
Belediyye.info
